تشخیص دیابت در کودکان دبستانی و نوجوانان
تشخیص دیابت در کودکان دبستانی
آنچه درکودکان دبستانی در مورد تشخیص دیابت باید به آن توجه کرد علایمی مانند تشنگی زیاد ، تکرار ادرار و گاهی خیس کردن شلوار است که برای کودکان دبستانی سبب ایجاد شرایط بسیار ناراحت کننده ای می شود. موضوع دیگر افزایش شدید اشتها و تمایل به خوردن تمام وقت این کودکان است.
مسئله دیگری که باید به آن توجه شود این است که مراقبین مدرسه غالباً تصور می کنند این کودکان از سایرین قد بلندتر به نظر می رسند و احتمالاً در مرحله ی بلوغ قرار گرفته اند. در حقیقت ، این کودکان به سادگی لاغر شده و وزن خود را از دست می دهند و به همین علت بلند قامت تر از سایر کودکان به نظر می رسند . این کودکان همچنین احساس خستگی شدیدی دارند، از فعالیت های ورزشی گریزان هستند و تمایل به خوابیدن دارند.
گاهی علایم بسیار کمی از دیابت در این کودکان دیده می شود و گاهی هیچ علامتی ندارند و بنا به اتفاق در حین یکی از معاینات دوره ای در مدرسه به دلیل وجود قند یا کتون در ادرار، بیماری آنها تشخیص داده می شود. در این حالت برای تایید ابتلا به بیماری باید آزمایشات خون از کودک انجام شود.
اکثر این کودکان به دیابت نوع یک مبتلا هستند . البته اخیراً تعداد کودکان و نوجوانانی که دیابت نوع 2 در آنها تشخیص داده می شود، بیشتر شده است . این کودکان غالباً دارای سابقه ی فامیلی ، نمایه ی توده ی بدنی بالا و در بسیاری از موارد دارای رش های تیره و مخملی پوستی در اطراف ناحیه ی گردن، زیر بغل یا کشاله ی ران هستند که به آنها acanthosis nigricansگفته می شود.
این علایم پوستی نشان دهنده ی مقاومت به انسولین است و باید کودک برای اختلال تحمل گلوکز یا دیابت آزمایش شود. بسیاری از کودکانی که بیماری دیابت آنها در سن مدرسه تشخیص داده می شود غالباً بعد از ابتلا به یک بیماری ویروسی یا سایر انواع بیماریها دچار یک پاسخ اتوایمیون شده و به بیماری دیابت نوع 1 (تخریب سلولهای بتا در جزایر لانگرهانس پانکراس ) مبتلا می شوند.
تشخیص دیابت در نوجوانان و بالغین جوان
این گروه از افراد غالباً با مسائل کاری و روزمره خود مشغول هستند و غالباً توجهی به علایم و نشانه های موجود ندارند. بنابراین مسئولیت مراقبین بهداشتی درمورد تشخیص علایم بیماری در نوجوانان و بالغین جوان بیشتر است. در این افراد علایم بیماری بیشتر بصورت تکرر ادرار، پرنوشی، گرسنکی، کاهش وزن و خستگی بیش از حد بروز می کند. آنها ممکن است در بازگشت از مدرسه فوراً برای خواب به اتاق خود بروند و بیشتر وقت خود را به خوردن و رفتن به دستشویی می گذرانند. خیلی از نوجوانان تصور می کنند که به بیماری ویروسی مونو نوکلئوسیز(mononucleosis)مبتلا شده اند ولی نهایتاً مشخص می شود که به دیابت مبتلا شده اند.
این دانش آموزان نیز به دلیل کاهش وزن، بلند قامت تر بنظر می رسند و اعضاء خانواده ی آنها تصور می کنند افزایش قد به دلیل بلوغ آنها است. دختران نوجوان مبتلا به دیابت ، بیشتر به عفونت قارچی واژن مبتلا می شوند، این یک نشانه ی مهم است که نباید نادیده گرفته شود و نهایتاً اینکه بلوغ ممکن است ابتلا به دیابت را به دلیل وجود هورمونهای بلوغ که موجب مقاومت به انسولین و ایجاد فشار بیشتر بروی پانکراس برای تولید انسولین می شوند، تسریع نماید.
ابتلا به دیابت نوع 1 و 2 در این گروه سنی از نوجوانان دیده می شود. بیماری آکانتوزیس نیگرا غالباً در نوجوانانی که به دیابت نوع 2 مبتلا هستند، دیده می شود. غالباً نوجوانان با مشاهده ی علایم بسیار کوتاه مدت دیابت به بخش اورژانس کتواسیدوز دیابتی مراجعه می کنند. گاهی نیز تشخیص دیابت درمیان بالغین جوانی که هیچ علامتی از دیابت ندارند در معاینات دوره ای روتین صورت می گیرد.
وقتیکه نوجوانی هیچگونه علامتی از دیابت ندارد توجیه والدین او در مورد ابتلا به دیابت کار بسیار سختی است . گاهی نوع دیابت اشتباه تشخیص داده می شود. بالغین جوان ممکن است درحقیقت به دیابت نوع یک مبتلا باشند اما به دلیل سن آنها تصور می شود که به دیابت نوع 2 مبتلا هستند و به آنها داروهای خوراکی دیابت داده می شود درنتیجه علایم بیماریشان بدتر می شود. بنابراین مسئولین مراقبت های اولیه ی پزشکی در کلینیک ها باید درمورد این واقعیت که دیابت نوع 1 ممکن است در این گروه سنی نیز بروز کند ، آگاهی کافی داشته باشند . به یاد داشته باشید که تشخیص دیابت ممکن است تا حدود سن 45 سالگی نیز اتفاق افتد.
بطور خلاصه اینکه ، اگر چه دیابت دومین بیماری مزمن شایع در میان کودکان است(اولین آنها آسم است) اما شیوع آن تنها در 3 درصد این جمعیت گزارش شده است.
آگاهی از علایم و نشانه های آن در گروههای سنی مختلف به منظور تشخیص هر چه سریعتر بیماری و جلوگیری از بروز کتواسیدوز دیابتی و بستری در بخش مراقبت های ویژه ، از اهمیت زیادی برخوردار است.
منبع: www.healthcentral.com